Teodozja

Tylko ten kto mieszka w okolicach Teodozji nie ma problemu z dojazdem do niej. Polskim turystom jednak, bardzo ciężko podróżować jest koleją, ponieważ z zachodniej Ukrainy nie kursują tam żadne pociągi, a jedynie raz na kilka dni bezpośredni wagon ze Lwowa. Dlatego też dojazd w to miejsce nie jest rzeczą prostą. Pociąg z Symferopola jedzie naokoło i bardzo długo. Jeśli już decydujemy się na dojazd pociągiem, to najlepiej zrobić to ze Lwowa np. dojechać do Dżankoj i tam się przesiąść w pociąg do Teodozji. Mieszkając w Teodozji można z łatwością wybrać się na wiele ciekawych pieszych wycieczek po okolicy. Busy z centrum odjeżdżają m.in. do Biostancji, przez Koktebel. Można zatem zwiedzić wulkan Karadahu oraz zobaczyć popularny kurort oraz miejsce słynące z wina, paralotniarstwa i nudyzmu, czyli Koktebel. Autobus do Sudaka jedzie ok. 2h, podobnie do Symferopola i Kerczu. Ciekawi mogą także zajrzeć na wybrzeże Morza Azowskiego i zobaczyć mierzeję Arbacką lub znany z festiwalu muzyki techno półwysep Kazantyp.

Teodozja słynęła nie tylko z licznych zabytków, ale również z pięknych dzieł sztuki. Jednym z najwybitniejszych malarzy tego miejsca był niejaki Iwan Konstantynowicz Ajwazowski marynista XIX w. Urodził się w 1817 roku a zmarł w 1900r w Teodozji. Podczas swojego życie bardzo dużo czasu poświęcił na podróżowanie. Był bardzo przywiązany do swojego rodzinnego miasta. Teraz po jego śmierci, to miasto czuje silną więź z nim. Oprócz ulicy, pomnika, muzeum, dworca, jest tu nawet dzielnica zwana Ajwazowką , gdzie znajdują się najlepsze, ale niestety płatne, plaże w mieście. Muzeum Ajwazowskiego zostało założone i zaprojektowane przez samego malarza, i pewnie właśnie dlatego jest to muzeum, w którym obrazy są perfekcyjnie oświetlone i eksponowane. Główna część tego muzeum znajduje się w domu, w którym mieszkał Ajwazowski. Wystawa obejmuje 59 obrazów i dotyczy najważniejszego nurtu jego twórczości. Są tam obrazy morza, statków, bitew morskich i portów, również tego w Teodozji. Oprócz muzeum, można obejrzeć również fontannę, którą w darze dla ukochanego miasta osobiście zaprojektował i ufundował Iwan Konstantynowicz. Ajwazowski należał do grona niewielu artystów, którzy mogli doczekać się uznania, sławy i pieniędzy jeszcze za swojego życia, i to dosyć wcześnie, bo już w latach 40-tych XIX w.

Pojawienie się Ormianów na terenie Teodozji miało miejsce już w XI w. Czasy ich największej chwały i bogactwa przypadały wraz z całym miastem na wiek XV. Ormianie zajmowali się w Teodozji głównie rozwojem handlu, rzemiosła , kultury, jak i architektury. Już w 1316 r. ormiański biskup Kaffy ufundował wodociągi, które służyły jeszcze bardzo długo. Z tamtych czasów zachowało się również wiele budowli, jak domów, kościołów, fontann. Podobno jeszcze w XVII w., czyli już po opanowaniu miasta przez Turków było w Kaffie aż 28 ormiańskich kościołów. Do dzisiaj jednak niewiele pozostało z ormiańskiej spuścizny tego czasu - jakaś XV-wieczna fontanna stojąca na obrzeżach miasta, czy zamknięte i zarastające krzakami kościoły Św. Jerzego (z 1385 r.) i Archaniołów Michała i Gabriela (z 1403 r.). Po zajęciu Kaffy przez Turków diaspora ormiańska bardzo traciła na znaczeniu. Bardzo wielu kupców opuściło miasto, a wielu z nich kontynuowało dotychczasowe zajęcie, czyli handel wschodni już z nowego miejsca, jakim był Lwów.

W historię Teodozji wpisują się liczne podboje. Tak też w 1475r. jeszcze Teodozja funkcjonująca jako Kaffa zdobyli Turcy. Wówczas stała się ona głównym miastem Krymu, liczącym wtedy ponad 80 tys. mieszkańców. Na początku XVII w. w porcie również udało się odprawić jednocześnie aż 150 statków, co pozwalało na dalszy rozwój handlu. Kaffę bardzo często nazywano „małym Stambułem”.W 1783 r. została anektowana wraz z całym półwyspem przez Rosję. Tu również została zwrócona starożytna grecka nazwa Teodozja,a w brzmieniu rosyjskim Feodosija. Pod władzą carską Teodozja zaznała ponownie lepszych czasów.

Od 1787 r. pełniła rolę stolicy namiestnictwa, a potem guberni taurydzkiej. Kolejny okres swojej działalności miasto przeżywało po przeniesieniu tu w 1899 r. portu handlowego z Sewastopola i dzięki zbudowaniu linii kolejowej. W 1905 r. w porcie cumował słynny zbuntowany pancernik „Potiomkin”. Od 1920 r. Teodozja była pod władzą Sowietów, a od 1954 r. stanowi część Ukrainy. Obecnie miasto dalej prężnie się rozwija choć już w nowej roli, bo kurortu, do którego przyjeżdżają wczasowicze z Ukrainy, Rosji, Białorusi i innych krajów, by wypocząć na plażach, nad ciepłym morzem.

Teodozja jest miastem ograniczonym od południa urwistym cyplem Ilia, zaś od zachodu zbliża się do odosobnionego szczytu Łysej Góry. Okolica różni się bardzo od położonych bardziej na południe miejscowości wybrzeża. Tutaj nad morzem obszar stepu spotyka się z pierwszą wyniosłością Gór Krymskich, czyli masywem Tepe-Oba. Teodozja jest 85- tysięcznym miastem położonym w Zatoce Teodezyjskiej, u stóp masywu Tepe-Oba. Krajobraz jest tu odmienny w porównaniu z innymi odwiedzanymi miejscami na Krymie. Występuje tu brak skalnych i urwistych brzegów i gór. Niespotykane są tu także, typowe dla południa bogactwa szaty roślinnej.

Począwszy od przylądka Ilja brzeg morza na długości 15 km jest płaski z szeroką plażą bardzo różniącą się od wąskich, często urwistych plaż południowego wybrzeża. Swą popularność kurort zawdzięcza źródłom mineralnym, a także dogodnym warunkom do kąpieli błotnych. Wykorzystywany jest do tego celu muł z położonego kilkanaście kilometrów na północ od Teodozji gorzko-słonego jeziora Adżigol. Muł ten jest bogaty w wiele cennych składników mineralnych, a także bakterii pobudzających funkcjonowanie organizmu. Dużym atutem miasta jest też zdrowy, gorący i suchy klimat,a lata znów są bardzo gorące i suche. Dzięki czemu stało się ono ośrodkiem leczenia wielu schorzeń.

Osoby poszukujące odosobnienia,spokoju i wyciszenia,powinny udać się na najbardziej turystyczny region południowego brzegu Krymu, który zamyka od wschodu port u nasady Półwyspu Kerczeńskiego. Tym miejscem jest Teodozja. To tu znajduje się jedno z dwóch na świecie muzeów lotnictwa i szybownictwa. Jednak to tylko jedna z nielicznych atrakcji, która kusi,aby odwiedzić to miejsce.

Patrząc na historię Teodozji, sięgniemy aż VI w p.n.e., w którym to kolonia Grecka została założona przez osadników Miletu. Dzięki temu bardzo szybko udało jej się uzyskać ogromny dobrobyt, czerpany z handlu zbożem. Prowadziła odrębną politykę gospodarczą, biła własną monetę. Po zdobyciu Teodozji w 380 p.n.e. przez wojska Pantikapajonu, stała się głównym miastem zachodniej części Królestwa Bosporańskiego. Około 60 r. p.n.e. została podbita przez Rzym. W okresie średniowiecza, co dokładnie nie jest do końca zbadane, najprawdopodobniej Teodozja padła ofiarą Hunów, później Alanów. Od IX w. nazwa Teodozja została zastąpiona mianem Kafa albo Kaffa. Od 1266 r. była to główna faktoria handlowa Genui na Krymie. W tym okresie miejscowość rozwijała się, broniona przez rozbudowywaną twierdzę.

Teodozja jest miejscem, bardzo bogatym w liczne atrakcje. Do jednych z nich należy, znajdująca się na głównej ulicy Timiriaziewa w dzielnicy ormiańskiej, gdzie wznosi się jeden z najwspanialszych zabytków miasta XIV-wieczna ormiańska cerkiew Surb Sarkis. Po odbytym remoncie świątynia została ponownie udostępniona wiernym. Nie zachowało się jednak dawne jej wyposażenie, gdyż zostało ono zniszczone w czasach radzieckich. Zachowały się tylko liczne chaczkary, czyli krzyże wotywne wmurowane w ściany świątyni. Obok tej cerkwi znajduje się ogromny grobowiec Iwana Ajwazowskiego należący do parafi ormiańskiej. Pamiątką po Turkach jest meczet Mufti Dżami (prospekt Lenina 6), wzniesiony w latach 1623–1639, jedyny zachowany z 70, które niegdyś stały w Teodozji. Przetrwał dzięki przekształceniu go w czasach rosyjskich w ormiańską cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. Wspaniałym zabytkiem Teodozji są również mury twierdzy-cytadeli genueńskiej z XIV–XV w., zachowane wraz z basztami na końcu ulicy Gorkiego. Idąc w kierunku fortecy, mija się po lewej stronie ulicy Gorkiego pozostałości łaźni tureckiej z XVI w. Twierdzę zbudowano na wzgórzu (zwanym Karantin), gdzie w VI w. p.n.e. było centrum starożytnego miasta.

Wybierając się na wycieczkę na półwysep krymski, warto zwiedzić jedno z pobliskich tam miejsc, jakim jest Teodozja. Piękne i pełne uroku miejsce, raz odwiedzone, kusi chęcią ponownego tu zawitania. Oprócz wielu zabytków i atrakcji jakie są do zwiedzenia, można tu, znaleźć również atrakcyjny cenowo wypoczynek z wygodami nad Morzem Czarnym, jaki oferuje Pensjonat Mewa.

Już od 5 euro za osobę w dwuosobowym pokoju. Co więcej, panuje tu, ciepły, podzwrotnikowy klimat, który umożliwia zwykle kąpiel w morzu od końca maja do końca września. W Teodozji temperatura wody w morzu w lecie wynosi ok. 24 do 26 stopni C, zaś temperatura powietrza , przeważnie waha się pomiędzy 26-38 stopni C. Opady w lecie są tu bardzo rzadkie. Czasem trzeba czekać cały miesiąc, aby chociaż jednego dnia, spadła jedna kropelka deszczu. Noce są ciepłe. Co do komunikowania się z tutejszymi mieszkańcami, nikt nie powinien mieć większych problemów, ponieważ jest ona bardzo przyjaźnie nastawioną do Polaków.

Teodozja jest miastem położonym nad zatoką Morza Czarnego. Bardzo często postrzegane jest jako podarunek niebios dla ludzi, oraz natchnienie dla artystów i poetów. A wszystko, to ze względu na to, że Teodozja to starożytna nazwa grecka, która oznacza „Dar Bogów”. Do tego Teodozja, należy do miast, które zachowały jako jedyne na półwyspie antyczną nazwę. Do dziś dnia, stanowi przedmiot dumy wielu jej mieszkańców. Miasto oraz jego okolice należą do jednego z najciekawszych, oraz jednego z najbardziej godnych zwiedzenia regionów kraju. Podczas, gdy nazwę miasta Teodozja przekształcono na Kaffa, rozpoczął się gwałtowny rozwój. Kaffa stała się ośrodkiem handlu, na skalę światową, przebiegały przez nią szlaki handlowe, wymieniano tu towary z Europy na przedmioty przywożone z Chin, handlowano zbożem, klejnotami, rudami metali, solą, niewolnikami. Wtedy to Teodozja przerodziła się w prawdziwą średniowieczną potęgę. To wtedy do bogatego portu przenosiły się całe masy ludności.

Jednym z największych miast położonych na Krymie jest Teodozja. Obecnie liczy ona 90 tys. mieszkańców. Jest miastem pełnym zabytków oraz kurortów wypoczynkowych z niezwykłymi plażami. Jej historia sięga aż kolonii greckiej założonej w VI w p.n.e. dlatego też jest zaliczana do grona 100 najstarszych miast świata. Największą atrakcją architektoniczną tego miejsca są ruiny Twierdzy Genueńskiej zbudowanej w XIV wieku, gdy miasto nosiło nazwę Kaffa, jak również stara dzielnica ormiańska z zachowanymi świątyniami. Tu jedną z najciekawszych jest cerkiew św. Sergiusza, w pobliżu którego znajduje się grobowiec wybitnego marynisty Ajwazowskiego.

Do innych atrakcji należy muzeum z galerią Ajwazowskiego, znajdująca się w samym centrum. Są tam wystawione obrazy jednego z największych marynistów w dziejach. Inne ciekawe muzeum prezentuje historię lotniarstwa i paralotniarstwa. Piękne zachody słońca można oglądać tu na Złotej Plaży, która jest wyłożona złotymi, drobnymi kamyczkami przypominającymi piasek oraz sporą ilością pokruszonych muszli. Plaża jest szeroka, nie jest poprzegradzana, zejście do wody jest bardzo łagodne. Panuje tu spokój. Dzięki temu, że woda jest bardzo płytka temperatura wody jest z reguły wyższa niż w okolicznych kurortach.